
आरोग्य विभाग आणि ‘फॅमिली हेल्थ इंडिया‘ यांचा संयुक्त उपक्रम; दुर्गम भागात सेवा पोहोचवण्यासाठी स्वयंसेवक सज्ज
देवरी : तालुक्यातील मलेरिया आणि कीटकजन्य आजारांवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी जिल्हा आरोग्य विभाग आणि ‘फॅमिली हेल्थ इंडिया’ (ईएमबीईडी) यांच्या वतीने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलण्यात आले आहे. दुर्गम भागातील नागरिकांपर्यंत आरोग्य सेवा अधिक प्रभावीपणे पोहोचवण्यासाठी तालुक्यातील सामुदायिक स्वयंसेवकांसाठी ‘एक दिवसीय व्यवस्थापन व कौशल्य विकास’ कार्यशाळेचे आयोजन तालुका आरोग्य अधिकारी कार्यालयात करण्यात आले.
या कार्यशाळेत केवळ आरोग्यविषयक माहिती न देता, स्वयंसेवकांच्या कार्यक्षमतेत वाढ करण्यासाठी आधुनिक व्यवस्थापन कौशल्यांचे प्रशिक्षण देण्यात आले. यामध्ये प्रामुख्याने खालील विषयांवर भर देण्यात आला:
प्रभावी संवाद (Communication): ग्रामस्थांशी संवाद साधून त्यांना प्रतिबंधात्मक उपाय समजावून सांगणे. नेतृत्व आणि टीमवर्क: गावात आरोग्य मोहिमा राबवताना समन्वयाने काम करणे. वेळ व्यवस्थापन व दस्तऐवजीकरण: रुग्णांची माहिती अचूकपणे नोंदवणे आणि वेळेत अहवाल सादर करणे. समस्या निवारण: दुर्गम भागात काम करताना येणाऱ्या अडचणींवर स्थानिक पातळीवर तोडगा काढणे.
मलेरिया नियंत्रण कार्यक्रमांतर्गत राष्ट्रीय आरोग्य अभियान (NHM) आणि फॅमिली हेल्थ इंडिया एकत्र काम करत आहेत. महाराष्ट्रामध्ये स्वयंसेवी संस्थांच्या माध्यमातून कीटकजन्य आजारांवर जनजागृती करण्यासाठी विशेष प्रयत्न केले जात आहेत. डासांपासून होणाऱ्या रोगांवर नियंत्रण मिळवणे आणि प्रतिबंधात्मक उपाययोजना ग्रामीण स्तरावर पोहोचवणे हा या प्रशिक्षणाचा मुख्य हेतू आहे.
या कार्यशाळेत तज्ज्ञ मार्गदर्शकांनी स्वयंसेवकांना प्रोत्साहित केले. यामध्ये डॉ. ललित कुकडे (तालुका आरोग्य अधिकारी, देवरी), किशोर भालेराव (आरोग्य पर्यवेक्षक, जिल्हा हिवताप कार्यालय), कांचन बिसेन (कार्यक्रम समन्वयक, फॅमिली हेल्थ इंडिया), हरिराम धुर्वे (कार्यक्रम समन्वयक, गडचिरोली) यांचा समावेश होता. याप्रसंगी डी.एम.ओ. कार्यालयाचे फरकुंडे, आरोग्य सहाय्यक वरखडे, थोरात, मुकेश नागपुरे आणि मोठ्या संख्येने कम्युनिटी व्हॉलंटियर्स उपस्थित होते.
या मास्टर ट्रेनिंगमुळे देवरी तालुक्यातील दुर्गम पाड्यांवरील स्वयंसेवक आता तांत्रिक आणि व्यवस्थापकीयदृष्ट्या सक्षम झाले आहेत. यामुळे येणाऱ्या काळात कीटकजन्य आजारांचा प्रसार रोखण्यात आणि वेळेत उपचार मिळवून देण्यात मोठी मदत होणार आहे.



