प्रशासकीय हस्तांतरणाची प्रक्रिया अंतिम टप्प्यात ; पर्यटनातून स्थानिकांना रोजगाराच्या संधी आणि वन्यजीव संवर्धनासाठी हायटेक उपाययोजनांवर भर
गोंदिया : विदर्भातील व्याघ्र पर्यटनाचे प्रमुख केंद्र असलेल्या नवेगाव-नागझिरा व्याघ्र राखीव क्षेत्राचा (NNTR) येत्या काळात विस्तार होणार असून, या भागात वन्यजीवांचा वावर मोठ्या प्रमाणावर वाढणार आहे. बफर झोनच्या प्रशासकीय हस्तांतरणामुळे सुमारे १८५ गावांचा समावेश या व्याघ्र प्रकल्पात होणार असून, यामुळे वन्यजीव संवर्धनाला गती मिळण्यासोबतच स्थानिक नागरिकांसाठी रोजगाराचे नवे मार्ग खुले होणार आहेत.
मंगळवारी जिल्ह्यातील मुद्रित, इलेक्ट्रॉनिक आणि सोशल मीडिया पत्रकारांसाठी आयोजित विशेष ‘अभ्यास दौऱ्या’ दरम्यान ही महत्त्वपूर्ण माहिती समोर आली. क्षेत्रसंचालक पियुषा जगताप यांनी पत्रकारांचे स्वागत करून प्रकल्पातील बदलांची माहिती दिली. नवेगाव-नागझिरा हे क्षेत्र वाघांच्या ‘कॉरिडॉर’साठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे. वाघ एका जंगलातून दुसऱ्या जंगलात जाताना याच क्षेत्राचा वापर करतात. त्यामुळे या भागात वाघांचा कायमस्वरूपी अधिवास वाढवण्यासाठी शासन स्तरावर विशेष प्रयत्न सुरू आहेत.
वन्यजीवांना उन्हाळ्यात पाण्याची टंचाई भासू नये, यासाठी वनविभागाने हायटेक पावले उचलली आहेत: सोलर पंप: जंगलातील पानवठ्यांवर सोलर पंप बसवण्यात आले असून, वन्यजीवांना वर्षभर मुबलक पाणी उपलब्ध करून दिले जात आहे. जैवविविधता: या भागात फुलपाखरांच्या तब्बल १२५ जाती आढळतात, जे पर्यटकांच्या आकर्षणाचे केंद्र आहे. भक्ष्यांची उपलब्धता: पर्यटकांना वन्यजीव सहज दिसावेत आणि वाघांना पुरेसे भक्ष्य मिळावे, यासाठी जंगलात मोठ्या संख्येने चितळ सोडण्यात आले आहेत.
बफर क्षेत्र वाढल्याने मानव-वन्यजीव संघर्ष टाळण्यासाठी वनविभाग सतर्क आहे. वन्यजीवांना ध्वनी प्रदूषण आणि मानवी हस्तक्षेपामुळे त्रास होऊ नये, यासाठी योग्य पावले उचलली जातील, अशी ग्वाही अधिकाऱ्यांनी दिली. या विस्तारामुळे स्थानिकांना गाईड, रिसॉर्ट व्यवस्थापन आणि इतर पूरक व्यवसायांतून रोजगाराच्या संधी मिळणार आहेत.
या अभ्यास दौऱ्यात एन.एन.टी.आर. साकोलीचे उपसंचालक प्रितमसिंग कोडापे, विभागीय वन अधिकारी अतुल देवकर, जिल्हा माहिती अधिकारी अंजू कांबळे-निमसरकर आणि वनविभागाचे अन्य अधिकारी उपस्थित होते. शासन आणि माध्यम यांच्यातील समन्वय दृढ करण्याच्या उद्देशाने या दौऱ्याचे आयोजन करण्यात आले होते.
नवेगाव-नागझिरा व्याघ्र प्रकल्पाच्या या नवीन विस्तारामुळे विदर्भातील पर्यटन नकाशावर या क्षेत्राचे महत्त्व अधिक अधोरेखित होणार असून, निसर्गप्रेमींसाठी ही एक पर्वणीच ठरणार आहे.
