कुरखेड्यात कायद्याचे राज्य आहे की अपराध्यांचे? ; नागरिकांमध्ये संताप
कुरखेडा : एरवी लोकांचा असा विश्वास असतो की कायद्याचे रक्षण करण्याचे हेतूने पोलिस ठाणे व तत्सम यंत्रणा प्रस्थापित केली जाते. परंतु कुरखेडा येथे लोकांच्या ह्या विश्वासाला तळा गेल्याचे जाणवत आहे. प्रशस्त पोलीस ठाणे, उपविभागीय पोलिस मुख्यालय, मुक्तिपथ केंद्र असून ही अवैध धंदे आणि अपराधी प्रवृत्तीचे लोक काही नियंत्रणात नाहीत. कुरखेड्यात ज्या प्रकारे उघडपणे दारू विकली जाते या वरून येथे कायद्याचे राज्य आहे की अपराध्यांचे? असा प्रश्न उपस्थित होत आहे.
जिल्ह्यातील कुरखेडा हे एक महत्त्वाचे ठिकाण आहे. येथे प्रशस्त पोलीस ठाणे, उपविभागीय पोलिस मुख्यालय आणि मुक्तिपथ केंद्रासारख्या सुविधा उपलब्ध असूनही, स्थानिक पातळीवर अवैध दारू विक्रीचा धंदा जोमाने सुरू असल्याचे चित्र दिसून येत आहे. कायदा आणि सुव्यवस्थेची जबाबदारी असणाऱ्या यंत्रणांच्या नाकावर टिच्चून उघडपणे दारू विकली जात असल्याने नागरिकांमध्ये संताप आणि नाराजी व्यक्त होत आहे.
कुरखेडा हे गडचिरोली जिल्ह्यातील एक संवेदनशील क्षेत्र म्हणून ओळखले जाते. या जिल्ह्यात दारूबंदी लागू असूनही, कुरखेडा परिसरात गावठी दारूसह देशी आणि विदेशी दारूचा व्यापार बिनदिक्कतपणे सुरू आहे. स्थानिकांच्या माहितीनुसार लगतच्या गोंदिया जिल्ह्यातून पोहोचणारी दारू गल्लीबोळांपासून ते रस्त्याच्या कडेला असणाऱ्या छोट्या टपऱ्यांपर्यंत सहज उपलब्ध होत आहे. विशेष म्हणजे, ही विक्री रात्रीच्या अंधारात नव्हे, तर दिवसाढवळ्या होत असल्याने प्रशासनाच्या कार्यक्षमतेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित होत आहे.
कुरखेडा येथे असणारे प्रशस्त पोलीस ठाणे आणि उपविभागीय पोलिस मुख्यालय हे कायदा व सुव्यवस्था राखण्यासाठी स्थापन करण्यात आले आहेत. त्याचप्रमाणे, मुक्तिपथ केंद्र हे व्यसनमुक्तीसाठी कार्यरत असून, दारूच्या दुष्परिणामांपासून समाजाला वाचवण्याचे उद्दिष्ट ठेवते. मात्र, या सर्व यंत्रणा असूनही अवैध दारू विक्रीवर नियंत्रण मिळवण्यात अपयश येत असल्याचे दिसते. स्थानिक नागरिकांचे म्हणणे आहे की, काही पोलिस कर्मचारी आणि दारू विक्रेते यांच्यातील साटेलोटे असल्यामुळे ही समस्या कायम आहे. या आरोपांमुळे पोलिस प्रशासनाच्या विश्वासार्हतेवरही प्रश्न निर्माण झाले आहेत.
या परिस्थितीमुळे कुरखेडा येथील नागरिकांमध्ये असंतोष वाढत आहे. एका स्थानिक रहिवाशाने नाव न सांगण्याच्या अटीवर सांगितले की, “पोलीस ठाण्यापासून हाकेच्या अंतरावर दारू विकली जाते, पण कारवाई होत नाही. मुक्तिपथ केंद्र फक्त नावापुरतेच आहे का, असा प्रश्न पडतो.” तर काही तरुणांनी यामुळे गावातील वातावरण बिघडत असल्याची भीती व्यक्त केली. दारूच्या अतिसेवनामुळे होणारे कौटुंबिक वाद, मारामाऱ्या आणि अपघातांचे प्रमाणही वाढत असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
या प्रकरणी कुरखेडा पोलीस ठाण्याच्या अधिकाऱ्यांशी संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला असता, त्यांच्याकडून कोणतीही ठोस प्रतिक्रिया मिळाली नाही. उपविभागीय पोलिस मुख्यालयातील एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने मात्र, “आम्ही वेळोवेळी कारवाई करतो, पण काही लोक पुन्हा पुन्हा हा धंदा सुरू करतात,” असे सांगितले. परंतु, ही कारवाई कितपत प्रभावी आहे, याबाबत स्थानिकांचे समाधान झालेले नाही.
अवैध दारू विक्रीमुळे कुरखेडा परिसरातील सामाजिक वातावरणावर विपरीत परिणाम होत आहे. विशेषतः तरुण पिढी व्यसनाच्या आहारी जाण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. गडचिरोलीसारख्या दारूबंदी असलेल्या जिल्ह्यात असे प्रकार घडणे हे प्रशासनाच्या अपयशाचे द्योतक मानले जात आहे. यामुळे स्थानिक महिला आणि सामाजिक कार्यकर्तेही आता या विरोधात आवाज उठवण्याच्या तयारीत आहेत.
कुरखेडा येथील ही समस्या तातडीने सोडवण्याची गरज आहे. यासाठी पोलिस प्रशासनाने कठोर कारवाई करणे, नियमित गस्त घालणे आणि दारू विक्रेत्यांवर कायमस्वरूपी बंदी घालणे आवश्यक आहे. तसेच, मुक्तिपथ केंद्रानेही जनजागृती मोहिमांवर भर देऊन व्यसनमुक्तीसाठी सक्रिय पावले उचलावीत, अशी मागणी नागरिकांकडून होत आहे. जोपर्यंत प्रशासन आणि समाज एकत्र येऊन ठोस उपाययोजना करत नाही, तोपर्यंत ही समस्या कायम राहण्याची शक्यता आहे.
या प्रकरणावर आता वरिष्ठ पोलिस अधिकाऱ्यांचे लक्ष लागले असून, लवकरच याबाबत कारवाई होईल, अशी आशा व्यक्त केली जात आहे. मात्र, जोपर्यंत प्रत्यक्ष कृती होत नाही, तोपर्यंत कुरखेड्यातील दारू विक्रीचा हा काळा बाजार सुरूच राहणार, हे वास्तव नाकारता येत नाही.
