जिल्हा आरोग्य अधिकारी डॉ. अभिजीत गोल्हार यांचे तरुणाईला आवाहन ; चुकीची जीवनशैली ठरतेय व्याधींचे मूळ
गोंदिया : नवीन वर्षाची सुरुवात होताना केवळ शुभेच्छांची देवाणघेवाण न करता, आरोग्याचा नवा संकल्प करणे काळाची गरज बनली आहे. चुकीच्या आहार-विहारामुळे उद्भवणाऱ्या ‘लाईफस्टाईल’ (जीवनशैली) आजारांनी आज वृद्धांपेक्षा तरुणांनाच अधिक कचाट्यात पकडले आहे, अशी चिंता जिल्हा आरोग्य अधिकारी डॉ. अभिजीत गोल्हार यांनी व्यक्त केली आहे.
डॉ. गोल्हार यांच्या माहितीनुसार, माणसाचे सरासरी वयोमान वाढले असले तरी ते ‘आरोग्यसंपन्न’ आहे का, हा मोठा प्रश्न आहे. आजची स्थिती पाहता: ज्येष्ठ नागरिक: जबाबदारीमुक्त होऊन टीव्ही आणि एकांतात रमत आहेत. मध्यमवयीन पिढी: जीवघेण्या स्पर्धेत (रॅट रेस) धावत आहे. तरुणाई: दिशाहीन स्वैराचार आणि चुकीच्या सवयींकडे वळत आहे. या त्रिकोणी संघर्षामुळे मधुमेह, रक्तदाब, हृदयविकार आणि मानसिक नैराश्य यांसारखे आजार घराघरात पोहोचले आहेत.
केवळ मधुमेह किंवा बीपीच नव्हे, तर पीसीओडी, थायरॉईड, फॅटी लिव्हर, वंध्यत्व, निद्रानाश, मणक्यांचे विकार, आणि कम्प्युटर सिंड्रोम यांसारखे आजार आता १८-१९ व्या वर्षीच तरुणांना जडत आहेत. स्क्रीन आणि मोबाईलचे व्यसन, शारीरिक हालचालींचा अभाव आणि ‘व्हिटॅमिन डी’ची कमतरता यामुळे हाडांची ठिसूळता वाढत असल्याचे डॉ. गोल्हार यांनी नमूद केले.
अतिरिक्त जिल्हा आरोग्य अधिकारी डॉ. अरविंदकुमार वाघमारे यांनी तरुणाईच्या बदलत्या स्वरूपावर प्रकाश टाकला. ते म्हणाले, “पूर्वीची तल्लख आणि चपळ तरुणाई आता थकलेली, चिडखोर आणि नकारात्मक विचारात गुरफटलेली दिसत आहे. घरगुती संतुलित अन्नाऐवजी हॉटेलिंग, सॉफ्ट ड्रिंक्स, अति कॅलरीजचे रिफाईन्ड अन्न आणि रात्री उशिरा जेवण्याच्या सवयींमुळे शरीरात मेद (चरबी) वाढत आहे.”
तंबाखू, सिगरेट आणि दारूच्या वाढत्या व्यसनाबाबत माता व बाल संगोपन अधिकारी डॉ. रोषन राऊत यांनी चिंता व्यक्त केली. केवळ आधुनिकता किंवा स्त्री सक्षमता म्हणून स्त्रियांमध्येही वाढणारे व्यसनांचे प्रमाण भविष्यासाठी घातक आहे. यातून शारीरिक व्याधींसोबतच गंभीर मानसिक समस्या निर्माण होत आहेत.
निरोगी आयुष्यासाठी डॉ. गोल्हार यांचे ‘आरोग्य सूत्र’:
संतुलित आहार: बाहेरचे जंक फूड टाळून साधे, घरगुती अन्न पोटापुरतेच खा. व्यायामाची जोड: दररोज किमान ३०-४० मिनिटे चाला किंवा योगासने करा. व्यसनमुक्ती: तंबाखू, सिगरेट आणि मद्यपानापासून दूर राहा. डिजिटल डिटॉक्स: मोबाईल आणि स्क्रीनचा वापर मर्यादित करा. पुरेशी झोप: रात्री वेळेवर झोपून ७-८ तासांची शांत झोप घ्या.
निष्कर्ष: येणारे नवीन वर्ष हे केवळ तारखेचे बदल नसून, आपल्या जगण्याच्या पद्धतीत बदल करण्याचे वर्ष ठरावे. “आरोग्य हीच खरी संपत्ती” हे ओळखून प्रत्येकाने निरोगी जीवन जगण्याचा संकल्प करावा, असे आवाहन आरोग्य विभागातर्फे करण्यात आले आहे.
