हत्तींच्या वर्तनाचे शास्त्र आणि सुरक्षिततेच्या उपाययोजनांबाबत गावकऱ्यांना मार्गदर्शन; स्थानिक अनुभवांवर आधारित प्रकल्पाची होणार अंमलबजावणी
गडचिरोली : धानोरा तालुक्यातील रांगी परिसरात गेल्या काही काळापासून वाढलेल्या मानव-हत्ती संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर, सेज फाउंडेशन, कोलकाता यांच्या वतीने एका विशेष जनजागृती व संवाद कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले. १८ डिसेंबर रोजी रांगी येथील समाज भवनात पार पडलेल्या या कार्यक्रमात तज्ञांनी गावकऱ्यांशी थेट संवाद साधून हत्तींशी संघर्ष टाळण्याचे तांत्रिक आणि व्यावहारिक धडे दिले.
सेज फाउंडेशनच्या या प्रकल्पाचा मुख्य उद्देश हत्ती आणि मानव यांच्यातील संघर्षाचा स्थानिक जनजीवनावर होणारा परिणाम कमी करणे हा आहे. केवळ नियम सांगण्याऐवजी, गावकऱ्यांचे अनुभव आणि त्यांच्या सूचनांच्या आधारे प्रकल्पाची अंमलबजावणी अधिक प्रभावी करण्यावर या बैठकीत भर देण्यात आला.
हत्तींच्या हालचालींची पद्धत आणि त्यांच्या मानसिकतेविषयी सविस्तर माहिती. हत्ती शेतशिवारात किंवा गावाजवळ आल्यास कोणती खबरदारी घ्यावी आणि स्वतःचा बचाव कसा करावा. पिकांच्या नुकसानीचा प्रश्न आणि तो कमी करण्यासाठी करावयाच्या तांत्रिक उपाययोजना. ग्रामस्थांनी दिलेले अनुभव परिस्थिती सुधारण्यासाठी आणि भविष्यातील धोरण ठरवण्यासाठी उपयुक्त ठरणार असल्याचे फाउंडेशनने नमूद केले.
कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी रांगी ग्रामपंचायतीच्या सरपंच फालेश्वरी प्रदीप गेडाम होत्या. त्यांनी आपल्या भाषणात हत्तींच्या समस्येमुळे शेतकऱ्यांच्या होणाऱ्या नुकसानीवर चिंता व्यक्त केली आणि फाउंडेशनच्या उपक्रमाचे स्वागत केले. यावेळी सेज फाउंडेशनचे मार्गदर्शक, ग्रामपंचायत अधिकारी मकरंद बांबोळे, श्रावण देशपांडे, दिवाकर भोयर यांच्यासह गावातील प्रतिष्ठित नागरिक आणि महिला मंडळ मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
या उपक्रमामुळे केवळ जागृतीच होणार नाही, तर भविष्यात हत्ती आणि मानवाचे सहअस्तित्व टिकवून ठेवण्यासाठी एक समन्वयात्मक आणि शाश्वत मार्ग मोकळा होईल, असा विश्वास ग्रामस्थांनी व्यक्त केला आहे. सेज फाउंडेशनकडून मिळालेल्या मार्गदर्शनामुळे आता हत्तींच्या वावरानुसार गावकरी आपली सुरक्षितता सुनिश्चित करू शकतील.
