विजेची मागणी ऐतिहासिक उच्चांकावर; ट्रान्सफॉर्मर जळू नये म्हणून महावितरणचे अहोरात्र ‘कुलिंग‘ मिशन.
नागपूर : विदर्भासह संपूर्ण महाराष्ट्र सध्या सूर्याच्या प्रखर प्रकोपाचा सामना करत असून तापमानाचा पारा ४५ अंशांच्या जवळ पोहोचला आहे. या भीषण उन्हात नागरिकांच्या अंगाची लाहीलाही होत असताना, सर्वांना सुखद गारवा मिळावा यासाठी महावितरणची यंत्रणा सध्या ‘अग्निपरीक्षे’तून जात आहे. विजेची मागणी ऐतिहासिक स्तरावर पोहोचल्याने यंत्रणेवर प्रचंड ताण आला असून, बिघाड टाळण्यासाठी महावितरणला आता चक्क ट्रान्सफॉर्मर्सना कुलर लावून थंडावा देण्याची वेळ आली आहे.
उन्हाळ्यामुळे घराघरांत एसी, कुलर आणि रेफ्रिजरेटरचा वापर एकाच वेळी वाढला आहे. यामुळे विजेची मागणी ‘पीक डिमांड’ (Peak Demand) स्तरावर पोहोचली आहे. या वाढलेल्या लोडमुळे ट्रान्सफॉर्मरमधील ऑईल गरम होऊन ते जळण्याचे किंवा तांत्रिक बिघाड होण्याचे प्रमाण वाढले आहे. अनेक ठिकाणी जमिनीखालील केबल्स ओव्हरलोडमुळे वितळण्याच्या घटनाही समोर येत आहेत. या आव्हानात्मक परिस्थितीत वीजपुरवठा सुरळीत ठेवणे हे महावितरणसमोर मोठे आव्हान ठरत आहे.
यंत्रणेचे नुकसान टाळण्यासाठी महावितरणने अनोखी शक्कल लढवली आहे. महत्त्वाच्या सबस्टेशनमधील ट्रान्सफॉर्मर्सचे तापमान नियंत्रित ठेवण्यासाठी तिथे मोठे कुलर्स लावले जात आहेत. काही ठिकाणी पाण्याचे फवारे मारून किंवा विशेष शेड उभारून उपकरणांचे संरक्षण केले जात आहे. ‘ट्रिपिंग’ची समस्या कमी करण्यासाठी तांत्रिक पथके २४ तास परिस्थितीवर लक्ष ठेवून आहेत.
जेव्हा सर्वसामान्य नागरिक दुपारच्या उन्हात घराबाहेर पडणे टाळत आहेत, अशा वेळी महावितरणचे लाईनमन आणि तांत्रिक कर्मचारी भर दुपारी विजेच्या खांबावर चढून दुरुस्ती करताना दिसत आहेत. प्रखर ऊन आणि उष्ण लहरी अंगावर झेलत, केवळ ग्राहकांना दिलासा देण्यासाठी हे कर्मचारी घाम गाळत आहेत. ‘सेवा हेच कर्तव्य’ मानून काम करणाऱ्या या कर्मचाऱ्यांना नागरिकांनी सहकार्य करणे गरजेचे आहे.
वाढत्या धोक्याच्या पार्श्वभूमीवर महावितरणने नागरिकांसाठी काही मार्गदर्शक सूचना जारी केल्या आहेत: वायरिंगची तपासणी: घरातील जुनी वायरिंग तपासावी, जेणेकरून शॉर्ट सर्किटचा धोका टळेल. अर्थिंग: आपल्या घरातील ‘अर्थिंग’ योग्य असल्याची खात्री करा. टप्प्याटप्प्याने वापर: उच्च क्षमतेची उपकरणे (एसी, गिझर) एकदम सुरू न करता टप्प्याटप्प्याने वापरावीत, जेणेकरून स्थानिक ट्रान्सफॉर्मरवर ताण येणार नाही. वीज बचत: गरज नसताना विजेचे दिवे आणि उपकरणे बंद ठेवून वीज बचतीचा संकल्प करावा.
नैसर्गिक आपत्तीसारख्या या उष्णतेच्या परिस्थितीत महावितरणचे प्रशासन आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून अखंडित सेवा देण्यासाठी प्रयत्नशील आहे. नागरिकांनी संयम पाळून प्रशासनास सहकार्य करावे, असे आवाहन महावितरणतर्फे करण्यात आले आहे.
